2018’in son yıldız haberleri

30 Dec 2018

Gravitational Waves Credit: Sciencenews

2018 yılı biterken birçok yıldız haberi de gelmeye devam ediyor. Şili'de bir grup astronomun yaptığı araştırmalar sonucunda, daha önce tanımlanmamış dokuz adet yeni yıldız keşfedildi. Bu buluşun, yıldızların yapısı ve oluşumu hakkındaki sorulara yanıt olabileceği umuluyor.

Dünyanın her yerinde yoğun bir şekilde uzayı keşfetme çalışmaları devam ederken, yeni bir keşif de Şili’li astronomlardan geldi. Uzun zamandır gökyüzü inceleme çalışmaları yapan bu grup, 9 adet değişken yıldız keşfetti.

Peki nedir bu değişken yıldızlar? Kısa ve anlaşılır bir şekilde ifade etmek gerekirse; değişken yıldızlar, parlaklıkları zaman içerisinde değişen yıldızlardır. Bu değişiklik genç yaşlarda gerçekleşebildiği gibi, yıldızlar çok yaşlı iken de gerçekleşebilir. Yeni keşfedilen bu dokuz yıldızın altı tanesi, ikili çiftler halinde olan yıldızlar olarak tanımlanırken; bir tanesi tek başına dolaşan, diğer yıldızlara göre daha parlak ve mavi olan Phoenicis yıldızı olarak tanımlandı. Diğer iki yıldız ise henüz sınıflandırılamadı.

Yeni keşifler

Bu yeni keşif, astronomlar için oldukça önemli çünkü bilim insanlarına yıldızların yapısal durumları ve evrimleşme süreci hakkında ipuçuları verebilir. Aynı zamanda, evrendeki uzaklık kavramını da daha iyi anlamaya yardımcı olabilir. Aslında astronominin bu dalı, belki de en popüler ve en eski branşlar arasında yer alıyor. Fakat yeni keşifler yaparken, uzun vadeli çalışmalar ve hatasız veriler toplanması gerekiyor.

Bu kadar büyük hacimli verilerin toplanması ve işlenmesi sırasında da zaman zaman sistematik aksaklıklar meydana gelebiliyor. Yeni yıldızların keşfi ile yıldızlar arası mesafelerin ölçümünde yaşanmış olabilecek hatalar hakkında da fikir edinilmesi umuluyor.

Bir kuyruklu yıldız haberi daha

Sıra dışı bir kuyruklu yıldız olan 46P/Wirtanen, bu hafta sonu gezegenimizin gökyüzü manzarasının bir parçası olacak. Son 70 yılın en yakın mesafesinden geçecek kuyruklu yıldızı olan bu gök cismini görmek için teleskop gerekmeyecek.

Kuyruklu yıldızı keşfeden astronom Carl Wirtanen’in adını alan 46P/Wirtanen kuyruklu yıldızı, yaklaşık olarak 1 km çapa sahip ve Güneş’in etrafındaki bir turunu 5.4 yılda tamamlıyor. Oldukça hızlı olan bu gök cismi, kısa periyotlu kuyruklu yıldızlar arasında yer alıyor. (Bir kuyruklu yıldızın uzun periyotlu kabul edilmesi için bir turunun 200 yılı aşması gerekiyor.) Hiperaktif olarak tanımlanan 46P/Wirtanen kuyruklu yıldızı, kendi boyutundaki diğer gök cisimlerinden daha fazla parçacık yayıyor. Bu da onu daha parlak bir hale getiriyor.

Geçen ay, Dünya’ya sadece iki ışık dakikası mesafeden geçen kuyruklu yıldız, gökteki en parlak kuyruklu yıldız olmuştu. Aşağıdaki fotoğrafın merkezinde yer alan parlak cisim, 46P/Wirtanen kuyruklu yıldızının kendisi.

Dünya’ya daha da yaklaşan kuyruklu yıldızı, uygun koşullar altında çıplak gözle görmek mümkün. Birkaç hafta boyunca gökyüzünde kalacak olan kuyruklu yıldızı gözlemlemek için şartlar da gayet uygun gözüküyor.

NASA, kuyruklu yıldızın gözlemlenmesi için bir kampanya başlatırken Maryland Üniversitesi hem profesyonel hem de amatör astronomları bu cismi izlemeye davet ediyor. NASA’nın çeşitli rasathaneleri de bu etkinliklere katılacak. Bilim insanlarının amacı, gök cismini inceleyerek daha detaylı veriler elde etmek.