Geisers op de maan Europa?

28 sep 2016

Maan Europa

De planeet Jupiter blijft voor nieuws zorgen. Op 5 juli jongstleden was het wereldnieuws toen NASA het presteerde de sonde Juno in de baan van Jupiter te brengen. En nu komt de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie met het nieuws dat zij misschien geisers op één van de manen van Jupiter heeft gevonden.

Geisers op Europa

En die mogelijke geisers zijn niet door de minste ontdekt! Het was weer de ruimtetelescoop Hubble die deze geisers heeft waargenomen. Het besluit van NASA om de missie van Hubble met vijf jaar te verlengen legt ze dus geen windeieren.

De geisers zijn ontdekt op de maan Europa. Uit de geisers lijken waterdampen op te stijgen die uitkomen op het oppervlakte. En niet alleen bereiken die dampen de oppervlakte, ze komen ruim 200 kilometer boven het oppervlakte uit! Daarna regenen ze weer terug op de maan. De waterdampen zijn echter niet altijd aanwezig: in totaal heeft NASA 10 waarnemingen gedaan, waarbij er slechts bij drie geisers zijn gezien.

Deze ontdekking bevestigt het vermoeden van wetenschappers dat er water op Europa aanwezig is. Al langer heerst de gedachte dat er zich onder het ijs van Europa een enorme oceaan bevindt. Nu deze waterdampen zijn ontdekt zou het makkelijker moeten zijn om watermonsters te nemen. Nu hoeft er immers niet door een kilometers dikke ijskorst geboord te worden. En hiermee wordt ook de mogelijkheid om een expeditie naar deze maan te sturen weer een stuk reëler. Volgens NASA is Europa door deze ontdekking een plek waar leven eventueel mogelijk is en dus een zeer interessant studieobject!

Om te kunnen bevestigen dat het inderdaad waterdampen uit geisers zijn die zijn waargenomen zal NASA begin 2018 een nieuw onderzoek starten naar deze maan met de James Webb Space-telescoop. Deze nieuwe en verbeterde ruimtetelescoop (de opvolger van de Hubble) wordt momenteel gebouwd en zal in 2018 ook pas worden gelanceerd.

Europa en de andere manen van Jupiter

Europa is niet de enige maan van Jupiter. Rondom de planeet draaien maar liefst 63 objecten. Daarvan zijn er 18 als maan erkend. De belangrijkste en grootste manen worden de Galileïsche manen genoemd, naar Galileo Galilei, de ontdekker van deze manen in 1610. Deze manen zijn zo groot dat ze zelfs zichtbaar zijn zonder krachtige telescoop. Naast Europa zijn dit Io, Ganymedes en Callisto. Ze zijn genoemd naar de minnaressen van de god Jupiter (Zeus bij de Grieken), waar de planeet naar is vernoemd.

Europa en onze maan

Lunar and Planetary Institute from Houston, TX, USA, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons

https://www.flickr.com/photos/lunarandplanetaryinstitute/4078805574

Zo was Europa de dochter van koning Agenor. Zij had een affaire met Jupiter en schonk hem drie kinderen. Europa is de kleinste van de vier manen en de op vijf na grootste maan van het zonnestelsel. Ze is ook iets kleiner dan de maan van de aarde en heeft een diameter van 3138 kilometer. Ze draait in iets meer dan 3,5 dag om Jupiter heen en staat op een afstand van 670.900 kilometer van de planeet.

Meer leven in ons zonnestelsel?

Overigens is het voorkomen van water(damp) op een maan niet voor het eerst op Europa ontdekt. NASA heeft eerder al hetzelfde fenomeen waargenomen op de maan Enceladus van Saturnus. En misschien volgen er de komende jaren nog wel meer manen waardoor de kans op ander leven in ons zonnestelsel alleen maar toeneemt.